Select the search type
  • Site
  • Web
Search

محله جمهوری > تاریخچه > تاریخچه محله

 

تاریخچه خیابان جمهوری

خیابان جمهوری اسلامی یا خیابان جمهوری، خیابانی غربی-شرقی در شهر تهران است که از میدان جمهوری تا میدان بهارستان ادامه دارد. خیابان‌های اصلی و فرعی زیادی در این مسیر هستند که برخی مانند ولی‌عصر و کارگر جنوبی تغییر نام داده‌اند و برخی نیز چون لاله‌زار، لاله‌زار نو، صفی‌علی‌شاه، ملت و اکباتان، هنوز نام قدیمی خود را دارند.
رگیری از معماری غرب در دهه‌های ۱۳۰۰ و ۱۳۱۰ در دورهٔ رضاشاه و بعدتر در دورهٔ محمدرضاشاه بر ساختمان‌های آن کاملاً آشکار است. بعدها جنبش‌هایی چون نوگرایی، ساختارگرایی و آینده‌گری، که الگویی مساعد برای توسعهٔ شهری بود.


نمونه‌هایی که از روی الگوهای خارجی اجرا شده‌است خود، دلیل بر اشراف معماران آن زمان بر مبانی‌، اصول و حتی بسیاری از جزئیات و ریزه‌کاری‌های مربوط به شیوه‌های معماری غربی است‌. ... این شیوه‌ها از یک سو از قابلیت انعطاف مناسبی در زمینه طراحی برخوردارند و از سوی دیگر، زمینه هماهنگی‌های لازم را بین ساختمان‌های مجاور یک دیگر فراهم می‌آورند، به نحوی که در ضمن حفظ هویت هر بنا، مجموعه‌ای منسجم و یک دست را در حاشیه خیابان ایجاد می‌کردند. این ساختمان‌ها حتی اگر به شیوه‌های مختلف طراحی شده باشند، از تفاوت‌های ناهنجار به دورند و اشکال یک‌نواخت و کسل کننده نیز ندارند.
بسیاری از ساختمان‌های دولتی و آموزشی نیز در این دوره ساخته‌شدند که بیشینهٔ آن‌ها تاثیرگرفته از شیوهٔ معماری نئوکلاسیک خردگرا بودند. بیش‌تر ساختمان‌های آغازین دانشگاه تهران که تحت تاثیر معماری فرانسه بودند به این شیوه طراحی شدند. آثار اندره گدار و ماکسیم سیرو، از معماران فرانسوی ساکن ایران و نیز بعضی از آثار محسن فروغی، معمار ایرانی آن عصر، به این شیوه طراحی شدند. ساختمان‌های دانشکده حقوق، ادبیات و پزشکی از جملهٔ ساختمان‌های متاثر از این شیوه می‌باشند.

ساختمان‌های بسیاری در خیابان جمهوری اسلامی و لاله‌زار چون مهمان‌سرای لاله، مدرسهٔ اتفاق در خیابان انقلاب و ساختمان‌های تجاری نبش انقلاب و صبا، که قسمتی از دانشکدهٔ هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی تهران است و خیلی از بناهای خیابان انقلاب (که در زمان رضاشاه، نخستین خیابان اصلی به شیوهٔ اروپایی بوده‌است)، همگی تحت تاثیر مکتب هنر نو بوده‌اند